Tegels leggen
Voor tegels buiten gebruikt u als straatlaag meestal brekerzand of scherp zand, en onder zware of grote keramische tegels vaker een mengsel van zand en cement, ook wel stabilisé genoemd. Ophoogzand is bedoeld voor de fundering eronder, niet voor de laag waar de tegel direct op ligt. Binnenshuis legt u tegels niet in zand, maar met tegellijm op een vlakke, gebonden ondergrond zoals een zandcementdekvloer.
De vraag welk zand u nodig heeft, speelt alleen bij tegelwerk buiten. Een terras, een oprit, een pad of een vloer in een berging kan op een zandbed liggen, omdat die ondergrond water doorlaat en kleine bewegingen van de bodem kan opvangen. Het zand is daarbij geen lijm, maar een draag- en stellaag: het verdeelt de belasting en zorgt dat elke tegel op dezelfde hoogte komt te liggen.
Binnenshuis werkt dat anders. Een badkamervloer, een keukenvloer of een woonkamer in tegels wordt verlijmd op een draagkrachtige ondergrond. Zand speelt daar hooguit een rol in de samenstelling van de dekvloer, bijvoorbeeld bij een zandcementvloer die met een vloerverwarming wordt gecombineerd. Los zand onder binnentegels is geen optie: de tegels gaan werken, de voegen scheuren en er is geen enkele waterdichte opbouw mogelijk.
Zoekt u informatie over een vloer in huis, dan gaat het dus eerder over de dekvloer, het uitvlakken en de juiste lijm. Op de pagina over een vloer laten leggen in Westervoort leest u hoe dat traject verloopt. De rest van dit artikel gaat over tegels buiten.
In de bouwmarkt en bij de zandhandel komt u verschillende namen tegen. Ze lijken op elkaar, maar ze doen alle iets anders:
Speelzand, duinzand of zand met veel leem erin hoort nergens in een bestrating thuis. Die korrels zijn rond en fijn, zodat de laag blijft schuiven en water slecht wegkomt. Het resultaat ziet er de eerste weken prima uit en zakt daarna zichtbaar weg.
Welk zand het beste werkt, hangt af van wat er op de tegels komt te staan en van de tegel zelf. Een paar vuistregels uit de praktijk:
Merkt u dat een bestaand terras verzakt, scheef ligt of dat tegels klepperen? Dan ligt de oorzaak bijna altijd in de laag eronder: te weinig verdicht, verkeerd zand of te veel inwatering langs de randen. Nieuwe tegels op dezelfde ondergrond leggen lost dat niet op.
Een veelgemaakte fout is een dikke laag los zand gebruiken om hoogteverschillen weg te werken. Juist die dikke laag zakt in. Maak het hoogteverschil in de verdichte fundering eronder en houd de laag waarin u de tegels stelt beperkt tot ongeveer drie tot vijf centimeter. Dat geeft een rustiger en stabieler resultaat.
De volgorde is bij vrijwel elk terras hetzelfde. Wat varieert, zijn de diktes en het materiaal in de stellaag.
Bij keramische tegels wordt vaak nog een extra stap gezet: de achterkant van de tegel krijgt een hechtlaag, zodat de tegel zich echt met de bedding verbindt. Volg hiervoor het advies van de leverancier van uw tegel, want dat verschilt per product.
Een klein pad of een eenvoudig terras met betontegels op brekerzand is goed zelf te doen, mits u een trilplaat huurt en de tijd neemt voor het grondwerk. Dat grondwerk kost meestal meer uren dan het leggen zelf, en het bepaalt het eindresultaat.
Laat het werk liever over aan een vakman wanneer er grote keramische tegels of natuursteen komen, wanneer er een auto overheen moet, wanneer de ondergrond slap is of veel verzakt is, of wanneer het terras direct aansluit op de gevel en op de drempel van een schuifpui. In die situaties luistert de opbouw, het afschot en de afwatering nauw en is herstel achteraf bewerkelijk.
Hetzelfde geldt voor tegelwerk in huis. Een badkamer of toilet vraagt om een waterdichte opbouw onder de tegels, en daar is zand geen onderdeel van. Zie daarvoor ook ons artikel over tegels op tegels leggen.
Berendsen Montage, onder leiding van Robin Berendsen, is gevestigd in Westervoort en werkt voor particulieren in onder meer Arnhem, Duiven, Zevenaar, Velp, Rheden, Didam en Huissen. Wij verzorgen tegelwerk, vloeren, vloerverwarming, badkamer-, toilet- en keukenrenovaties, timmerwerk, sloopwerkzaamheden en overige bouwwerkzaamheden. Doordat het voorbereidende werk en het tegelzetten in één hand blijven, sluiten de stappen op elkaar aan.
Wilt u weten welke opbouw bij uw situatie en uw tegelkeuze past? Kijk op de pagina over tegels leggen in Arnhem en omgeving of leg uw plannen voor aan onze tegelzetter uit Arnhem en omgeving. U kunt vrijblijvend een offerte aanvragen.
De laag waarin u de tegels stelt, houdt u dun: ongeveer drie tot vijf centimeter is gebruikelijk. De fundering eronder is dikker en wordt in lagen verdicht. Hoeveel dat precies is, hangt af van de grondsoort en van de belasting. Bij een oprit is meer fundering nodig dan bij een terras waar alleen op gelopen wordt.
Licht vochtig zand laat zich het beste verdichten en afrijen. Kletsnat zand blijft aan de rei plakken en droogt oneffen op, kurkdroog zand blijft los. Werk dus liever niet tijdens of vlak na een flinke regenbui, en laat een doorweekte fundering eerst uitzakken voordat u de stellaag aanbrengt.
Dat kan bij kleine formaten op een stabiele ondergrond, maar bij grote keramische tegels is het meestal af te raden. Ze zijn hard en onbuigzaam: als er onder een hoek ruimte ontstaat, gaat de tegel wiebelen en kan hij breken. Een gebonden bedding van zandcement of een drainerende mortel geeft een rustiger en duurzamer resultaat.
Onkruid komt bijna altijd van bovenaf: zaad waait in de voeg en kiemt in het ingeveegde voegzand. Goed gevulde voegen, een vlakke bestrating zonder plassen en regelmatig vegen helpen het meest. Een voegmortel die uithardt beperkt onkruidgroei verder, maar vraagt wel om een stabiele, goed afwaterende ondergrond.
Bij een plaatselijke verzakking kunnen de tegels eruit, kan de laag worden aangevuld en verdicht en gaan de tegels er weer in. Zakt een groter vlak weg, dan ligt de oorzaak vaak in de fundering of in water dat op de verkeerde plek wegloopt. Dan is het verstandiger het vlak opnieuw op te bouwen, anders keert het probleem terug.
Heeft u plannen voor het bouwen of verbouwen van uw woning? Neem vrijblijvend contact op om uw wensen te bespreken.
MEER DAN
10 JAAR ERVARING
BESTE
MATERIALEN
PROFESSIONELE
STANDAARDEN
